Uluslararası Ehlibeyt (a.s)Haber Ajansı -ABNA- ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Başkanı Dr. Marty Makary, kurum içinde yaşanan yoğun tartışmalar ve siyasi baskılar nedeniyle görevinden istifa ettiğini duyurdu. Makary’nin istifası, ABD sağlık politikalarında kritik bir dönemde geldi ve sektörde geniş yankı uyandırdı.
FDA’dan yapılan resmi açıklamada, Makary’nin istifa mektubunda “kurum içi görüş ayrılıkları ve dışarıdan gelen siyasi müdahalelerin bilimsel karar alma süreçlerini olumsuz etkilediği” gerekçesine yer verdiği belirtildi.
Johns Hopkins Üniversitesi’nden cerrah ve sağlık politikaları uzmanı olan Makary, FDA başkanlığına atandığı günden bu yana tartışmalı kararlarıyla gündemde kalmıştı. Özellikle ilaç onay süreçlerindeki hızlandırma girişimleri ve bazı aşı politikalarına yönelik eleştirel yaklaşımı, hem bilim camiasında hem de siyasi çevrelerde tepki toplamıştı.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Makary’nin istifasının “kişisel nedenlerle” alındığı belirtilse de, Washington’daki siyasi gözlemciler istifanın arkasında Trump yönetiminin sağlık politikalarına yönelik artan baskıların olduğunu savunuyor.
Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) yetkilileri, Makary’nin özellikle son aylarda Beyaz Saray’dan gelen bazı direktiflere karşı çıktığını ve bilimsel verilere dayalı karar alma ilkesini savunduğunu belirtti.
Demokrat Senatör Elizabeth Warren, Makary’nin istifasına ilişkin yaptığı açıklamada, “FDA gibi kritik bir kurumun başındaki istikrarsızlık, halk sağlığı için ciddi bir tehdittir. Siyasi baskıların bilimsel kurumları etkilemesine izin veremeyiz” dedi.
Cumhuriyetçi Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene ise farklı bir perspektiften konuya yaklaştı: “Makary’nin istifası, FDA’nın köklü reformlara ihtiyacı olduğunun bir göstergesidir. Kurum, ilaç şirketlerinin ve bürokratik yapının etkisinden kurtarılmalıdır.”
Amerikan Tıp Birliği (AMA) Başkanı Dr. Jesse Ehrenfeld, Makary’nin istifasının “FDA’nın bağımsızlığı ve bilimsel bütünlüğü açısından endişe verici” olduğunu belirtti. Ehrenfeld, “Sağlık politikalarının siyasi hesaplardan değil, bilimsel kanıtlardan hareketle belirlenmesi gerekir” vurgusunu yaptı.
FDA içinden sızan bilgilere göre, Makary’nin istifasına yol açan temel faktörlerden biri, bazı kanser ilaçlarının hızlandırılmış onay sürecine tabi tutulması konusunda Beyaz Saray ile yaşadığı anlaşmazlıktı. Makary, yeterli klinik veri olmadan onay verilmesine karşı çıkmış ve bu tutumu üst düzey yönetimle çatışmasına neden olmuştu.
Ayrıca, Makary’nin COVID-19 aşılarının güncellenmesi ve dağıtım stratejileri konusunda Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ile koordinasyon sorunları yaşadığı da belirtiliyor.
İlaç endüstrisi temsilcileri, Makary’nin istifasının sektörde belirsizlik yarattığını ifade etti. Amerikan İlaç Araştırma ve Üreticileri Birliği (PhRMA) sözcüsü, “FDA liderliğindeki istikrar, yeni ilaçların geliştirilmesi ve onaylanması süreçleri için hayati önem taşıyor” açıklamasını yaptı.
Sağlık politikaları analistleri, Makary’nin yerine kimin atanacağının ABD sağlık sisteminin geleceği açısından kritik olduğunu vurguluyor. Georgetown Üniversitesi’nden Prof. Dr. Lawrence Gostin, “Yeni FDA başkanının hem bilimsel kredibiliteye hem de siyasi baskılara karşı durabilecek güce sahip olması gerekir” dedi.
Makary’nin istifası, FDA tarihinde son yıllarda yaşanan en kısa başkanlık dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, bu durumun kurumun itibarına zarar verebileceği ve ilaç onay süreçlerinde gecikmelere yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Beyaz Saray, Makary’nin yerine geçici olarak FDA Başkan Yardımcısı Dr. Namandje Bumpus’un görevlendirildiğini duyurdu. Kalıcı atama için aday arayışının başlatıldığı belirtilirken, Senato onay sürecinin birkaç ay sürebileceği tahmin ediliyor.
Halk sağlığı savunucuları, FDA’nın bağımsızlığının korunması için Kongre’nin daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor. Tüketici Hakları Örgütü (Public Citizen) direktörü Dr. Michael Carome, “FDA’nın siyasi müdahalelerden arındırılması ve bilimsel bütünlüğünün güçlendirilmesi için yasal düzenlemeler yapılmalıdır” çağrısında bulundu.
Makary’nin istifası, Trump yönetiminin sağlık kurumlarıyla ilişkilerinde yaşanan gerilimlerin son örneği olarak görülüyor. Daha önce CDC ve Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) yöneticileriyle de benzer anlaşmazlıklar yaşanmıştı.
Uluslararası sağlık örgütleri, FDA’daki liderlik değişikliğini yakından takip ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yetkilileri, FDA’nın küresel ilaç güvenliği standartlarındaki rolü nedeniyle istikrarın önemini vurguladı.
Önümüzdeki günlerde Senato Sağlık Komitesi’nin Makary’nin istifa gerekçelerini araştırmak üzere bir oturum düzenlemesi bekleniyor. Komite üyeleri, FDA’nın bağımsızlığının korunması için hangi önlemlerin alınması gerektiğini değerlendirecek.
yorumunuz